انواع نگین به کار رفته در جواهرات

انواع نگین به کار رفته در جواهرات؛ معرفی سنگ‌های قیمتی، نیمه‌قیمتی و انواع تراش

جواهرات با استفاده از انواع نگین جواهر جلوه و ارزش متفاوتی پیدا می‌کنند. از الماس و یاقوت گرفته تا زمرد، فیروزه، عقیق، آمتیست و توپاز، هر سنگ ویژگی‌هایی مانند رنگ، شفافیت، سختی، کمیابی و نوع تراش دارد که در زیبایی و ارزش نهایی جواهر تاثیر می‌گذارد. در این مقاله با انواع نگین به کار رفته در جواهرات، انواع سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی، انواع نگین انگشتر و طلا و همچنین شکل‌ها و تراش‌های رایج نگین آشنا می‌شویم.

انواع نگین جواهرات چیست؟

وقتی درباره انواع نگین جواهرات صحبت می‌کنیم، منظور می‌تواند خودِ سنگ قیمتی یا نیمه‌قیمتی، شکل نگین یا حتی نوع تراش آن باشد. به همین دلیل لازم است این موارد را از یکدیگر تفکیک کنیم.

به طور کلی نگین‌های مورد استفاده در جواهرسازی را می‌توان به چند گروه تقسیم کرد:

سنگ‌های قیمتی: مانند الماس، یاقوت، زمرد و برخی گوهرهای ارزشمند
سنگ‌های نیمه‌قیمتی: مانند عقیق، آمتیست، سیترین، لاجورد، اونیکس و بسیاری از گوهرهای دیگر
نگین‌های ساخته‌شده یا جایگزین: مانند برخی نگین‌های مصنوعی و شبیه‌ساز
نگین‌های تزئینی بر اساس شکل و تراش: مانند سولیتر، باگت، مارکیز، گرد، بیضی، پرنسس و کوسن
بنابراین «الماس» نام یک گوهر است، اما «باگت» یا «مارکیز» به شکل و نوع تراش نگین اشاره دارد.

انواع سنگ‌های قیمتی مورد استفاده در جواهرات

سنگ‌های قیمتی از مهم‌ترین انواع نگین مورد استفاده در جواهرسازی هستند. ارزش این سنگ‌ها به عواملی مانند رنگ، پاکی، وزن، کیفیت تراش، سختی، کمیابی و منشا آن‌ها بستگی دارد.

1. الماس

الماس یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین گوهرها در ساخت جواهرات است. به دلیل سختی بسیار بالا، در برابر خراش مقاومت خوبی دارد و به همین دلیل برای انگشتر، گردنبند، گوشواره و دستبند بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

الماس را می‌توان با تراش‌های مختلفی مانند گرد، پرنسس، مارکیز، بیضی، گلابی، قلب و زمردی مشاهده کرد.

2. یاقوت سرخ

یاقوت سرخ از سنگ‌های قیمتی شناخته‌شده است که رنگ آن از قرمز روشن تا قرمز تیره دیده می‌شود. رنگ و شفافیت از عوامل مهم در ارزیابی کیفیت این گوهر هستند.

یاقوت سرخ در ساخت انواع انگشتر، گردنبند، گوشواره و سرویس‌های جواهر کاربرد دارد.

3. یاقوت کبود

یاقوت کبود بیشتر با رنگ آبی شناخته می‌شود، اما این گوهر می‌تواند در رنگ‌های دیگری نیز وجود داشته باشد. یاقوت کبود به دلیل سختی و رنگ جذاب خود یکی از گزینه‌های محبوب برای نگین انگشتر و جواهرات است.

4. زمرد

زمرد یکی از مشهورترین سنگ‌های قیمتی سبزرنگ است و به‌خصوص به دلیل رنگ سبز خاص خود در جواهرسازی ارزش بالایی دارد.

تراش زمردی یا Emerald Cut از مشهورترین فرم‌های تراش است و به همین دلیل عبارت «تراش زمردی» بیشتر با این گوهر شناخته می‌شود. زمرد در ساخت انگشتر، گردنبند، گوشواره و سرویس‌های جواهر کاربرد دارد.

5. مروارید

مروارید برخلاف بسیاری از سنگ‌های جواهری، منشا آلی دارد و در جواهرسازی به صورت طبیعی یا پرورشی استفاده می‌شود.

مروارید در رنگ‌هایی مانند سفید، کرم، صورتی، طلایی و مشکی دیده می‌شود و در ساخت گردنبند، گوشواره، دستبند و انگشتر کاربرد دارد.

انواع سنگ‌های نیمه‌قیمتی در جواهرات

در کنار سنگ‌های قیمتی، طیف گسترده‌ای از سنگ‌های نیمه‌قیمتی نیز در جواهرسازی استفاده می‌شوند. این سنگ‌ها به دلیل تنوع رنگ، طرح و قیمت، انتخاب‌های زیادی برای ساخت زیورآلات ایجاد می‌کنند.

1. فیروزه

فیروزه یکی از شناخته‌شده‌ترین سنگ‌های مورد استفاده در جواهرات ایرانی است. این سنگ معمولاً در طیف‌های آبی و سبز دیده می‌شود و فیروزه نیشابور نیز شهرت زیادی دارد.

فیروزه در ساخت انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و سایر زیورآلات استفاده می‌شود.

2. عقیق

عقیق از پرکاربردترین سنگ‌های تزئینی در ساخت انگشتر و زیورآلات است. این سنگ در رنگ‌ها و طرح‌های مختلفی دیده می‌شود.

از انواع شناخته‌شده عقیق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عقیق خزه‌ای
عقیق شجری
عقیق چشمی
عقیق آب‌دار
عقیق مجوف
عقیق دژی
عقیق منظره‌ای

برخی از این انواع به دلیل نقش‌های طبیعی و الگوهای خاص داخل سنگ، ارزش تزئینی بالایی دارند.

3. آمتیست 

آمتیست یا کوارتز بنفش یکی از محبوب‌ترین سنگ‌های رنگی مورد استفاده در جواهرسازی است. رنگ آن می‌تواند از بنفش روشن تا بنفش تیره متغیر باشد.

آمتیست به دلیل رنگ جذاب و تنوع در اندازه و شکل، در ساخت انگشتر، گوشواره، گردنبند و دستبند کاربرد دارد.

4. سیترین

سیترین نوعی گوهر زرد تا نارنجی‌رنگ است که به دلیل رنگ گرم خود در ساخت جواهرات بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد.

سیترین را می‌توان در اندازه‌ها و فرم‌های مختلف تراش داد و در انگشتر، گوشواره، گردنبند و سایر زیورآلات استفاده کرد.

5. لاجورد

لاجورد سنگی با رنگ آبی عمیق است که سابقه استفاده طولانی در هنر و زیورآلات دارد. رنگ آبی، یکنواختی و ظاهر سنگ از ویژگی‌هایی هستند که هنگام انتخاب لاجورد مورد توجه قرار می‌گیرند.

6. لعل

لعل نامی است که در بازار گوهرشناسی برای برخی سنگ‌های قرمز به کار می‌رود و در ساخت زیورآلات نیز کاربرد دارد. رنگ قرمز و ظاهر درخشان آن باعث شده در ساخت برخی انواع انگشتر و جواهر مورد استفاده قرار گیرد.

7. توپاز

توپاز یکی دیگر از سنگ‌های مورد استفاده در جواهرات است که در رنگ‌های متنوعی دیده می‌شود. توپاز آبی، زرد، سفید و برخی رنگ‌های دیگر در ساخت انگشتر، گوشواره و گردنبند کاربرد دارند.

8. زبرجد

زبرجد با رنگ سبز تا سبز مایل به زرد شناخته می‌شود و به عنوان نگین انگشتر و دیگر زیورآلات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

9. اوپال

اوپال به دلیل بازی رنگ و جلوه نوری خاص خود، یکی از سنگ‌های جذاب برای ساخت جواهرات است. ظاهر این گوهر می‌تواند با تغییر زاویه دید، جلوه‌های رنگی متفاوتی ایجاد کند.

10. تورمالین

تورمالین از گوهرهای متنوع از نظر رنگ است و می‌تواند در طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها دیده شود. همین تنوع باعث شده در طراحی جواهرات مدرن و کلاسیک مورد استفاده قرار گیرد.

انواع نگین انگشتر بر اساس شکل

یکی از مهم‌ترین معیارها در انتخاب انواع نگین انگشتر، شکل ظاهری نگین است. شکل نگین با نوع تراش متفاوت است؛ برای مثال یک نگین می‌تواند شکل گرد داشته باشد اما نوع تراش آن برلیانی باشد.

1. نگین گرد

شکل گرد یکی از محبوب‌ترین فرم‌ها برای نگین انگشتر است و به‌خصوص در تراش برلیانی الماس کاربرد فراوانی دارد.

2. نگین بیضی

نگین بیضی ظاهری کشیده دارد و می‌تواند باعث شود انگشت کشیده‌تر به نظر برسد. این فرم برای الماس و بسیاری از سنگ‌های رنگی استفاده می‌شود.

3. نگین مارکیز

نگین مارکیز فرمی کشیده با دو سر نوک‌تیز دارد و معمولاً برای ایجاد جلوه‌ای ظریف و کشیده در جواهرات استفاده می‌شود.

4. نگین گلابی

فرم گلابی ترکیبی از فرم گرد و مارکیز است و به دلیل ظاهر شبیه قطره، در انگشتر، گوشواره و گردنبند کاربرد دارد.

5. نگین قلبی

نگین قلبی به دلیل فرم نمادین خود، انتخابی محبوب برای جواهرات عاشقانه و هدیه‌ای است.

6. نگین پرنسس

تراش پرنسس معمولاً ظاهری مربع یا مستطیلی دارد و از فرم‌های محبوب در طراحی انگشترهای مدرن است.

7. نگین کوسن

تراش کوسن فرمی تقریباً مربع یا مستطیل با گوشه‌های گرد دارد و ظاهر کلاسیک و نرم‌تری نسبت به فرم‌های کاملاً زاویه‌دار ایجاد می‌کند.

8. نگین زمردی

فرم زمردی یا Emerald Cut معمولاً مستطیلی با گوشه‌های تراش‌خورده است و به دلیل خطوط منظم و ظاهر شفاف، جلوه‌ای کلاسیک دارد.

9. نگین تابشی

تراش تابشی یا Radiant Cut ترکیبی از ویژگی‌های ظاهری فرم‌های مستطیلی و تراش‌های پرنور است و در طراحی جواهرات مدرن کاربرد دارد.

نگین سولیتر، باگت، مارکیز و میکرو چیست؟

برخی اصطلاحاتی که در بازار جواهرات با عنوان انواع نگین شناخته می‌شوند، در واقع به شکل، اندازه یا نحوه استفاده از نگین اشاره دارند.

نگین سولیتر

سولیتر معمولاً به جواهری گفته می‌شود که یک نگین اصلی و شاخص دارد. این اصطلاح بیشتر به سبک چیدمان و طراحی جواهر مربوط است و الزاماً نام یک سنگ خاص نیست.

در انگشترهای سولیتر معمولاً نگین اصلی در مرکز قرار می‌گیرد و بیشترین توجه را به خود اختصاص می‌دهد.

نگین باگت

نگین باگت شکلی مستطیلی و کشیده دارد و اغلب در کنار نگین مرکزی یا برای ایجاد قاب و حاشیه در جواهر استفاده می‌شود.

نگین مارکیز

نگین مارکیز فرمی کشیده و دو سر نوک‌تیز دارد و می‌تواند به عنوان نگین اصلی یا در کنار نگین‌های دیگر استفاده شود.

نگین میکرو

نگین‌های بسیار کوچک که برای ایجاد درخشش بیشتر در اطراف نگین اصلی یا سطح جواهر به کار می‌روند، در طراحی بسیاری از جواهرات ظریف کاربرد دارند.

انواع تراش نگین جواهرات

تراش نگین با شکل نگین تفاوت دارد. تراش به نحوه ایجاد سطوح و زوایا روی گوهر گفته می‌شود و می‌تواند میزان بازتاب نور و جلوه ظاهری آن را تغییر دهد.

سه گروه کلی از تراش‌ها عبارت‌اند از:

1. تراش برلیانی

در تراش برلیانی، تعداد زیادی سطح برای افزایش بازتاب نور ایجاد می‌شود. این نوع تراش به‌خصوص در الماس و برخی سنگ‌های شفاف کاربرد دارد.

2. تراش پلکانی

در تراش پلکانی سطوح به صورت پله‌ای در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. تراش زمردی یکی از معروف‌ترین نمونه‌های این گروه است. این نوع تراش می‌تواند رنگ و شفافیت سنگ را بیشتر نمایان کند.

3. تراش ترکیبی

در تراش ترکیبی، ویژگی‌های تراش برلیانی و پلکانی با یکدیگر ترکیب می‌شوند تا ظاهر و عملکرد نوری متفاوتی ایجاد شود.

تراش‌های رایج نگین انگشتر

علاوه بر سه گروه اصلی بالا، در جواهرسازی با تراش‌ها و فرم‌های متنوعی روبه‌رو می‌شویم:

تراش دامله: سطحی محدب و بدون زوایای مشخص دارد و در سنگ‌هایی مانند عقیق کاربرد زیادی دارد.
تراش مارکیز: فرمی کشیده و دو سر نوک‌تیز ایجاد می‌کند.
تراش باگت: شکلی مستطیلی و معمولاً پلکانی دارد.
تراش چندوجهی: با ایجاد سطوح متعدد روی سنگ، بازتاب و پراکندگی نور را افزایش می‌دهد.
حکاکی: در برخی سنگ‌ها پس از آماده‌سازی سطح انجام می‌شود و می‌تواند شامل طرح، نوشته یا نمادهای مختلف باشد.

نگین اتمی چیست؟

یکی دیگر از عبارت‌هایی که هنگام خرید جواهرات ممکن است با آن مواجه شوید، نگین اتمی است. این اصطلاح در بازار معمولاً برای برخی نگین‌های ساخته‌شده یا شبیه‌ساز که برای ایجاد ظاهر درخشان شبیه الماس استفاده می‌شوند، به کار می‌رود.

بنابراین هنگام خرید جواهر بهتر است تنها به ظاهر نگین توجه نکنید و درباره جنس سنگ، طبیعی یا مصنوعی بودن، کیفیت، وزن و مشخصات درج‌شده در فاکتور سوال کنید.

تفاوت نگین اتمی و برلیان

یکی از تفاوت‌های اصلی این دو، در ماهیت و ارزش آن‌هاست. «برلیان» در اصل به نوع تراش الماس اشاره دارد، در حالی که «نگین اتمی» اصطلاحی بازاری برای نگین‌های شبیه‌ساز یا ساخته‌شده است.

بنابراین مقایسه مستقیم «برلیان» و «نگین اتمی» بدون مشخص کردن جنس نگین می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

برای تشخیص دقیق نوع و اصالت گوهر، روش‌های ساده خانگی مانند تست آب قابل اتکا نیستند و بهتر است از کارشناس گوهرشناسی، آزمایشگاه معتبر یا شناسنامه گوهر استفاده شود.

چگونه بهترین نگین را برای جواهر انتخاب کنیم؟

انتخاب بهترین نگین به نوع جواهر و بودجه شما بستگی دارد. هنگام خرید انگشتر، گردنبند، گوشواره یا دستبند نگین‌دار بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:

1. نوع سنگ

ابتدا مشخص کنید نگین از چه سنگی ساخته شده است؛ الماس، یاقوت، زمرد، فیروزه، عقیق، آمتیست یا سنگ دیگری.

2. طبیعی یا مصنوعی بودن

برخی گوهرها به صورت طبیعی و برخی به صورت مصنوعی یا بهسازی‌شده در بازار عرضه می‌شوند. این موضوع می‌تواند روی قیمت و ارزش سنگ تاثیر داشته باشد.

3. رنگ

در بسیاری از سنگ‌های رنگی، رنگ یکی از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی کیفیت است.

4. شفافیت و پاکی

وجود ناخالصی‌ها در برخی گوهرها طبیعی است؛ اما مقدار، نوع و محل قرارگیری آن‌ها می‌تواند روی ظاهر و ارزش سنگ اثر بگذارد.

5. کیفیت تراش

تراش مناسب می‌تواند باعث شود نور بهتر در سنگ بازتاب پیدا کند و نگین درخشان‌تر به نظر برسد.

6. اندازه و وزن

وزن و ابعاد نگین نیز در قیمت و تناسب آن با جواهر نقش دارند.

7. شناسنامه و اعتبار فروشنده

برای گوهرهای ارزشمند، دریافت اطلاعات معتبر درباره مشخصات سنگ و در صورت نیاز گواهی یا گزارش آزمایشگاهی اهمیت زیادی دارد.

محبوب‌ترین نگین‌ها برای انگشتر کدام‌اند؟

برای ساخت انواع نگین انگشتر از سنگ‌ها و گوهرهای مختلفی استفاده می‌شود. انتخاب آن‌ها به سبک جواهر، بودجه، رنگ مورد نظر و میزان استفاده روزمره بستگی دارد.

از نگین‌های پرکاربرد می‌توان به این موارد اشاره کرد:

الماس | یاقوت سرخ | یاقوت کبود | زمرد | فیروزه | عقیق | آمتیست | توپاز | زبرجد | اوپال | تورمالین | مروارید

برای انگشترهایی که استفاده روزمره دارند، علاوه بر زیبایی، بهتر است سختی و مقاومت سنگ در برابر خراش و ضربه نیز مورد توجه قرار گیرد.

تفاوت سنگ قیمتی و نیمه‌قیمتی چیست؟

عبارت‌های «قیمتی» و «نیمه‌قیمتی» در بازار برای دسته‌بندی گوهرها بسیار رایج هستند، اما ارزش واقعی یک سنگ فقط با این عنوان مشخص نمی‌شود.

رنگ، کیفیت، شفافیت، کمیابی، اندازه، منشا، نوع تراش و وضعیت بهسازی می‌توانند بر ارزش یک گوهر تاثیر بگذارند.

به همین دلیل ممکن است یک سنگ که معمولاً در گروه نیمه‌قیمتی قرار می‌گیرد، در نمونه‌ای با کیفیت بسیار بالا ارزش قابل توجهی داشته باشد.

جمع‌بندی؛ کدام نگین برای جواهرات بهتر است؟

انواع نگین به کار رفته در جواهرات بسیار متنوع هستند و شامل سنگ‌های قیمتی مانند الماس، یاقوت و زمرد، سنگ‌های رنگی و نیمه‌قیمتی مانند فیروزه، عقیق، آمتیست، سیترین و لاجورد و همچنین نگین‌هایی با شکل‌ها و تراش‌های مختلف می‌شوند.

در انتخاب نگین، تنها ظاهر آن را در نظر نگیرید. نوع سنگ، طبیعی یا مصنوعی بودن، رنگ، شفافیت، کیفیت تراش، سختی، اندازه، کیفیت ساخت جواهر و اعتبار فروشنده همگی در انتخاب یک جواهر مناسب اهمیت دارند.

اگر قصد خرید جواهر دارید، شناخت تفاوت میان نوع سنگ، شکل نگین و نوع تراش کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشید و ارزش واقعی جواهری را که خریداری می‌کنید بهتر ارزیابی کنید.

برای آشنایی بیشتر با انواع نگین و جواهرات و مشاهده مجموعه‌ای متنوع از طلا و جواهرات نگین‌دار، می‌توانید به کافه طلا سر بزنید و مدل‌های مختلف را بررسی کنید.