نحوه خرید طلا در بورس برای افرادی که میخواهند بدون خرید و نگهداری طلای فیزیکی در بازار طلا سرمایهگذاری کنند، اهمیت زیادی دارد. در بازار سرمایه ایران، سرمایهگذار میتواند از ابزارهایی مانند صندوقهای طلا، گواهی سپرده سکه و سایر اوراق و ابزارهای مرتبط با طلا استفاده کند. هر کدام از این روشها شرایط، میزان ریسک، نحوه معامله و کاربرد متفاوتی دارند.
اگر میخواهید بدانید چگونه در بورس طلا بخریم، ابتدا باید مشخص کنید که هدف شما سرمایهگذاری غیرمستقیم از طریق صندوق طلاست یا خرید گواهی سپرده مبتنی بر طلای فیزیکی. در ادامه، مراحل خرید، شرایط لازم، مزایا و معایب و تفاوت این روشها را بررسی میکنیم.
توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و به معنی توصیه برای خرید یا فروش یک ابزار مالی خاص نیست. قیمت طلا و ارزش واحدهای صندوقها میتواند نوسان داشته باشد.
خرید طلا در بورس با خرید طلای فیزیکی از طلافروشی تفاوت دارد. در این روش شما میتوانید از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری خود، ابزارهای مالی مرتبط با طلا را خریداری کنید.
بهطور کلی، دو مسیر مهم برای سرمایهگذاری مستقیمتر در بازار طلای بورس عبارتاند از:
علاوه بر این موارد، بازار سرمایه ابزارهای مشتقه مرتبط با طلا نیز دارد که برای سرمایهگذاران حرفهایتر طراحی شدهاند و به دلیل پیچیدگی و ریسک بالاتر، با روشهای ساده سرمایهگذاری در صندوق طلا یکسان نیستند.
اگر هدف شما یک روش ساده برای شروع سرمایهگذاری در طلاست، مسیر کلی به این شکل است:
برای خرید ابزارهای قابل معامله در بازار سرمایه ابتدا باید امکان معامله در سامانه کارگزاری را داشته باشید.
اگر قبلاً کد بورسی و حساب معاملاتی فعال دارید، نیازی به دریافت مجدد کد نیست.
پس از فعال شدن دسترسی معاملاتی، باید از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری خود وارد بازار شوید.
در این مرحله میتوانید نمادهای مربوط به صندوقهای طلا یا گواهیهای قابل معامله را جستوجو کنید.
صندوق طلا
گواهی سپرده سکه
گواهی سپرده شمش
ابزارهای مشتقه مرتبط با طلا
برای سرمایهگذار تازهکار، شناخت تفاوت این ابزارها اهمیت زیادی دارد.
قبل از خرید باید قیمت معامله، حجم معاملات، میزان نقدشوندگی، فاصله قیمت با ارزش واقعی و سایر اطلاعات نماد را بررسی کنید.
در صندوقهای طلا، بررسی حباب قیمتی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا ممکن است قیمت معاملهشده واحد صندوق با ارزش خالص داراییهای آن تفاوت داشته باشد.
پس از انتخاب نماد، تعداد واحد یا مقدار موردنظر را وارد کرده و سفارش خرید را ثبت میکنید.
در صورت وجود فروشنده در محدوده قیمتی سفارش شما، معامله انجام میشود و دارایی به پرتفوی شما اضافه خواهد شد.
صندوق طلا یکی از ابزارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار طلاست. در این روش، سرمایهگذار به جای اینکه شخصاً سکه یا شمش را در خانه یا صندوق نگهداری کند، واحدهای یک صندوق قابل معامله را خریداری میکند.
بخش عمده دارایی صندوقهای طلا در ابزارهای مرتبط با طلا مانند گواهی سپرده و اوراق مبتنی بر طلا قرار میگیرد؛ بنابراین عملکرد آنها تا حد زیادی تحت تاثیر شرایط بازار طلا قرار دارد.
نحوه خرید صندوق طلا از نظر عملی شبیه خرید بسیاری از سهام و ETFهای بازار سرمایه است.
فعال بودن حساب معاملاتی
ورود به سامانه آنلاین کارگزاری
جستوجوی نماد صندوق طلا
بررسی قیمت و وضعیت معاملات
تعیین تعداد واحد
وارد کردن قیمت موردنظر
ثبت سفارش خرید
انجام معامله و اضافه شدن واحدها به پرتفوی
نکته مهم این است که صندوق طلا با طلای زینتی تفاوت دارد؛ شما با خرید واحد صندوق، مالک زیورآلات یا شمش فیزیکی مشخصی در خانه خود نمیشوید، بلکه در یک ابزار سرمایهگذاری مبتنی بر داراییهای مرتبط با طلا سرمایهگذاری میکنید.
گواهی سپرده کالایی نوعی اوراق بهادار است که مالکیت مقدار مشخصی کالای سپردهشده در انبار مورد پذیرش را نمایندگی میکند.
در بازار طلا، گواهی سپرده میتواند برای سرمایهگذاری روی داراییهایی مانند سکه یا شمش مورد استفاده قرار گیرد. این روش باعث میشود معامله مالکیت کالا از طریق سازوکار بازار سرمایه انجام شود، بدون اینکه خریدار الزاماً در همان لحظه طلای فیزیکی را نزد خود نگهداری کند.
برای خرید گواهی سپرده، ابتدا باید امکان معامله در بازار سرمایه را داشته باشید.
ورود به سامانه معاملاتی ← جستوجوی نماد گواهی ← بررسی قیمت و شرایط نماد ← ثبت سفارش ← انجام معامله
یکی از تفاوتهای مهم گواهی سپرده با صندوق طلا این است که گواهی به یک کالای سپردهشده در انبار مرتبط است، در حالی که صندوق طلا یک ساختار سرمایهگذاری غیرمستقیم است.
یکی دیگر از روشهای ورود به بازار طلا، استفاده از گواهی سپرده سکه است.
در این مدل، گواهی نشاندهنده مالکیت مقدار مشخصی سکه سپردهشده در انبار مربوطه است و امکان معامله آن در بازار سرمایه فراهم میشود.
بنابراین کسی که عبارت «چگونه در بورس سکه بخریم؟» را جستوجو میکند، باید تفاوت بین خرید خود سکه و خرید گواهی سپرده سکه را بداند.
در گواهی سپرده، معامله در بستر بازار سرمایه انجام میشود و شرایط نگهداری یا تحویل فیزیکی نیز تابع مقررات و مشخصات همان گواهی است.
| ویژگی | صندوق طلا | گواهی سپرده |
| نوع سرمایهگذاری | غیرمستقیم | مبتنی بر کالای سپردهشده |
| نیاز به نگهداری فیزیکی توسط سرمایهگذار | ندارد | معمولاً ندارد تا زمانی که شرایط تحویل انتخاب نشود |
| معامله آنلاین | بله | بله |
| ارتباط با بازار طلا | بالا | مستقیمتر به دارایی پایه |
| مناسب برای | سرمایهگذاری سادهتر | افرادی که ابزار مبتنی بر کالای مشخص میخواهند |
| پیچیدگی | کمتر | متوسط |
برای بسیاری از سرمایهگذاران تازهکار، صندوق طلا از نظر فرایند معامله سادهتر است؛ اما انتخاب نهایی باید با توجه به هدف، افق سرمایهگذاری و میزان ریسکپذیری انجام شود.

خرید طلا از طریق بازار سرمایه نسبت به نگهداری طلای فیزیکی میتواند مزایایی داشته باشد.
سرمایهگذار برای خرید واحد صندوق طلا نیازی ندارد سکه یا طلای خود را در خانه نگهداری کند.
این موضوع میتواند ریسکهایی مانند سرقت یا هزینههای مربوط به نگهداری را کاهش دهد.
یکی از مهمترین مزایای خرید طلا در بورس امکان ثبت سفارش از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری است.
در روشهای بورسی، لزوماً نیازی به خرید یک قطعه طلای فیزیکی یا سکه کامل ندارید و میتوانید متناسب با سرمایه خود واحدهای ابزار مربوطه را خریداری کنید.
قیمت و حجم معاملات ابزارهای بورسی در سامانههای بازار قابل مشاهده است و سرمایهگذار میتواند اطلاعات معاملاتی را بررسی کند.
در سرمایهگذاری غیرمستقیم، دغدغههایی مانند محل نگهداری طلای فیزیکی وجود ندارد.
خرید طلا در بورس نیز مانند هر سرمایهگذاری دیگری بدون ریسک نیست.
قیمت صندوقها و گواهیهای مرتبط با طلا میتواند افزایش یا کاهش پیدا کند.
در صندوقهای طلا باید فاصله قیمت بازار با ارزش خالص داراییها بررسی شود. خرید در قیمتهایی که فاصله زیادی با ارزش واقعی دارند میتواند ریسک سرمایهگذاری را افزایش دهد.
همه نمادها الزاماً شرایط یکسانی از نظر حجم معاملات و نقدشوندگی ندارند.
صرف اینکه یک دارایی پشتوانه طلا دارد به معنی تضمین سود نیست.
پاسخ این سوال برای همه سرمایهگذاران یکسان نیست.
اگر هدف شما سرمایهگذاری ساده و غیرمستقیم روی طلا باشد، صندوق طلا یکی از گزینههای قابل بررسی است.
اگر به دنبال ابزار مبتنی بر طلای فیزیکی سپردهشده باشید، گواهی سپرده میتواند گزینه متفاوتی باشد.
اگر هم تجربه بالایی در بازار سرمایه دارید، ابزارهای مشتقه مانند قراردادهای آتی و اختیار معامله میتوانند کاربرد داشته باشند؛ اما این ابزارها به دلیل ساختار و ریسک بالاتر برای همه افراد مناسب نیستند.
پیش از خرید، فقط به افزایش قیمت اخیر یک صندوق نگاه نکنید.
ارزش خالص داراییها یا NAV
قیمت معاملاتی واحد صندوق
حباب مثبت یا منفی
حجم معاملات
نقدشوندگی
سابقه عملکرد
ترکیب داراییهای صندوق
کارمزدها
بازارگردان
میزان اختلاف قیمت خرید و فروش
بهخصوص حباب صندوق طلا میتواند در تصمیمگیری اهمیت داشته باشد.
نمیتوان یک پاسخ قطعی برای همه افراد ارائه کرد.
طلای فیزیکی برای فردی که قصد دارد خود دارایی را در اختیار داشته باشد، ویژگیهای خاص خود را دارد؛ اما خرید طلا در بورس میتواند برای کسی که به دنبال سرمایهگذاری بدون نگهداری فیزیکی است، جذابتر باشد.
در خرید طلای فیزیکی عواملی مانند اجرت، اختلاف قیمت خرید و فروش، نگهداری و امنیت اهمیت دارند؛ در مقابل، در سرمایهگذاری بورسی باید عواملی مانند کارمزد معاملات، حباب، نقدشوندگی و نوسان ارزش واحدها بررسی شود.
آیا خرید طلا در بورس مالیات دارد؟
موضوع مالیات در بازار طلا به نوع معامله و ابزار مورد استفاده بستگی دارد و مقررات میتواند تغییر کند. بنابراین نباید یک نرخ ثابت را برای تمام ابزارهای بورسی طلا در نظر گرفت.
برای تصمیمگیری دقیق درباره هزینهها و مالیات، باید مقررات جاری مربوط به همان ابزار و اطلاعیههای رسمی بازار سرمایه بررسی شود.
حداقل سرمایه به نوع ابزار و حداقل ارزش سفارش مجاز در زمان معامله بستگی دارد.
برای صندوقهای طلا، سرمایهگذار میتواند با خرید تعداد مشخصی واحد صندوق وارد بازار شود؛ بنابراین لازم نیست مانند خرید فیزیکی حتماً یک قطعه مشخص طلا خریداری کند.
مبلغ موردنیاز نیز با توجه به قیمت لحظهای واحد صندوق یا گواهی و حداقل سفارش مجاز تغییر میکند.
ساعت خرید و فروش طلا در بورس
ساعت معاملات به نوع ابزار و مقررات جاری بازار بستگی دارد و ممکن است تغییر کند. بنابراین برای ثبت سفارش، بهتر است ساعت معاملاتی همان نماد را در سامانه کارگزاری یا اطلاعیه رسمی بازار بررسی کنید.
این موضوع بهخصوص در زمان تغییر ساعت معاملات بازار سرمایه اهمیت دارد.
بله. یکی از مزایای ابزارهای بورسی طلا امکان فروش دارایی از طریق سامانه معاملاتی است.
در صندوق طلا، سرمایهگذار میتواند واحدهای خود را در بازار بفروشد. در گواهی سپرده نیز امکان فروش گواهی مطابق مقررات و شرایط معاملاتی همان نماد وجود دارد.
بنابراین لازم نیست برای فروش حتماً به طلافروشی مراجعه کنید.

نحوه خرید طلا در بورس نسبتاً ساده است؛ اما انتخاب ابزار مناسب اهمیت بیشتری از خود فرایند خرید دارد.
اگر به دنبال سرمایهگذاری غیرمستقیم و سادهتر هستید، صندوق طلا یکی از گزینههای قابل بررسی است. اگر به دنبال مالکیت مبتنی بر کالای سپردهشده باشید، گواهی سپرده طلا یا سکه ساختار متفاوتی دارد.
پیش از خرید، قیمت، NAV، حباب، نقدشوندگی، کارمزد، شرایط بازار و افق سرمایهگذاری خود را بررسی کنید. همچنین توجه داشته باشید که هیچیک از این ابزارها سود قطعی و تضمینشده ندارند و قیمت آنها میتواند تحت تاثیر نوسانات بازار طلا قرار گیرد.